Terug naar de vorige pagina

Verhalen


Potklei en ooievaars


Op Knapzak Foxwolde – Roderwolde (- Sandebuur).

Een lang verhaal van een kort avontuur op de noordelijke uitlopers van het Drents plateau.





Maandag 09-06-2003


Tussen halfelf en elf ’s morgens rijden we via Donderen en Peize naar café Scheepstra in Foxwolde, onder een blauwe hemel die bezaaid is met grote witte schapenwolken. Volgens Ann geen schapenwolken maar gewoon suikerspin. Het café ligt er verlaten bij. Binnen is het donker. De parkeerplaats is leeg. Ook geen terras met stoelen. Wel reclame voor een biertje. Én een knapzakvignet aan de muur. Achter het raam staat een bordje ‘gesloten’. Voorgóed? We zullen zien.


De tocht begint goed. De eerste zandweg loopt even over het erf van een mechanisatiebedrijf. Het ligt er vol met containers en machineonderdelen. Tegen de achtermuur van de voormalige boerderij staat een oude witte Volkswagenbus. Aan de bovenachterkant twee schijnwerpers. Op de zijkant breed uitgemeten de tekst Plietsie. Laat ook je fantasie maar even lopen!
Even verderop rechts een bosrand. Links weilanden, royaal doorregen met een pracht verzameling houtwallen. Een boerenpad met bochten en een grote lus laat de geschiedenis van de potklei herleven; een nat en ruig gebied waar de stilte overheerst. Nog klei genoeg! Vooral de modderige paden en door koeien geruïneerde slootkanten onthullen een rulle bodem van bruine klei. De delfputten verschuilen zich angstvallig onder een groenwoekering van decennia.


Roderwolde ontpopt zich als een pittoresk en vooral proper dorpje met propere mensen. Stuk voor stuk keurige huizen en huisjes, met keurig onderhouden tuinen en tuintjes. Zelfs elke berm en slootkant werd geschoren. Het kerkje met zijn witte voorsteven en toren doet mediterrane aan. De mooiste foto hiervan maak je vanuit de Pastorielaan. Aan de noordzijde van het dorp picknicken we een broodje. De tafel staat eerste rang; aan de ene kant uitzicht op de oliemolen ‘Woldzigt’. Aan de andere kant een met brede houtsingels omzoomd weiland met bewoond uivernest.
Volgens het boekje sloeg de grote, breed gevleugelde molen lange tijd veekoeken en olie uit oliehoudende zaden, en maalde heel wat granen tot meel. Deze dubbele pet schijnt hem uniek te maken. Nu in ruste, draait hij zo af en toe alleen nog voor de toerist. En net als het ‘Nederlands Graanmuseum’ op zijn voormalige graanzolder, is helaas ook de molen zelf op zondag en maandag dicht. Een foto van deze reus, aangekleed met kleurige bloembakken en voortuin, moet een plaatje als een ansicht geven. Ook de uivers gaan op portret.


Over een bochtige steenslagweg het dorp uitgelopen, laat het gidsje de oude ‘Waalborg’ even liggen en bewonderen we de boerenvilla op afstand.
De lange weg de ‘Matsloot polder’ in, is van het mindere soort kuiercorvee. Het is er kaal, druk en het waait er hard. -Goed zeilweer! Maar voor de mensen die vandaag de Elfstedentocht fietsen minder plezierig.- Wel een weids uitzicht over eentonige maar bloemrijke groenlanden. Ook langs de berm veelkleurig veldboeket. In de verte de drukke A7.
Toch komt er een eind aan en worden we een zijweg ingestuurd, op weg naar buurtschap Sandebuur. Volgens de routebeschrijving een zandweg. Ook moet er een fietspad zijn. Aan ons de keus! De zandweg blijkt een steenslagweg. Het fietspad lijkt erin opgegaan.
We kruisen een kanaaltje wat wordt onderbroken door een gemaaltje. ‘Gemaal Sandebuur’. De meetlat in het water laat zien hoe laag dit landschap ligt; 1.30 m onder NAP. Aan de andere kant van de grote spiraalpomp ligt het beduidend hoger.


Halverwege Sandebuur maken we een uitstapje naar het Leekstermeer. De boerenzandweg door moerassig veengebied is al gauw niet meer dan karrenspoor. Uiteindelijk zelfs niet meer op hazenpad, struikelen we door welig tierend plantenspul en hoge rietkragen naar het einde van de wereld…
Vóór ons ligt het Leekstermeer. Het uitzicht is verrassend en reikt tot aan het watersportpaviljoen aan de overkant. Op het woelige water is het rustig. Slechts een enkel zeilbootje en surfplank bindt de strijd aan met de harde wind. Een boeiend schouwspel!
Op terugweg naar de route eten we de laatste broodjes in de luwte van het hoge riet, en zoomen de lens in op de skyline van Groningen-stad.


Halverwege Sandebuur, niet ver van de steenslagweg, staan twee ooievaars luid klepperend op hun landelijk gelegen bovenwoning. Hun kroost kijkt af en toe nieuwsgierig over de rand.
Het gehucht doorlopen, worden we rechtsaf het weiland ingestuurd. Klauterend over damhekken en schrikdraad, bereiken we het voorgeschreven schouwpad langs een waterloop. Wadend door meer dan kniehoog gras, zuring, boterbloem en fluitenkruid, voldoen we graag aan deze verplichting en genieten volop van de rijke flora en fauna in en rond het stroompje. Gele plomp, waterlelie, waterhoen, meerkoet, groene kikker, een wegschietende snoek... Teveel om op te noemen. En dat allemaal voor nog geen vier euro!


Na een kleine twintig minuten draaien we met het watertje scherp mee naar links, steken een smal verend ijzeren bruggetje over en klimmen op de dijk van de Rodervaart. Aan weerszijden door water ingesloten, volgen we de dijk richting Roden. Meegedragen op de sterke westenwind, dringen regelmatig muzikale houseritmes van de Leekster Pinksterkermis door. De Rodervaart, ooit gegraven om ‘vervoer over water tussen Groningen en Assen’ mogelijk te maken, kwam nooit veel verder dan Roden. Ze wordt alleen nog mondjesmaat gebruikt om te spelevaren. Veel watervogels voelen zich hier blijkbaar wel thuis. Naast eenden dobberen er waterhoentjes, meerkoeten, en een eenzame jonge fuut in donzeveren. Moeders is in de verste verte niet te bekennen. Ook na lang wachten komt er niets boven water.


Bij het eerstvolgende gemaal (Gemaal Foxwolde) is het waterpeil nog lager dan bij Gemaal Sandebuur. De waterlijn op de meetlat stopt bij 1.70m onder NAP.
Nog even en we pakken de weg ‘De Groeve’ op. Hij zal ons terugbrengen naar Foxwolde. Fraaie woonboerderijen langs de weg zijn protserig aangekleed met muurtjes, schuurtjes en poortjes. Twee ver voorliggende soortgenoten lijken flink wat jaartjes ouder maar stappen stevig door.


Bij café Scheepstra in Foxwolde is het nog even stil als vanmorgen. Alleen het oudere stel ontdoet zich op de parkeerplaats van hun gereedschap. Hij droeg een rugtas, zij een heuptas. Hij lage wandelschoenen, zij gewone gympen. Zij kampt zichtbaar met zere voeten. Hij heeft nergens last van. Blijkbaar wandelen ze hier vaker; volgens mevrouw is het café alleen doordeweeks open. Zoals het een trouwe kerkganger betaamd, houdt ook de kastelein op zondag rustdag. Zelfs een enkel kopje koffie of thee zit er dus niet in…

DB

Knapzakroute Foxwolde – Roderwolde (12 km)









Druk deze pagina af